Hạt Dưới Da Trong Viêm Khớp Dạng Thấp Là Gì

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp được coi là một trong những biến chứng thường gặp của căn bệnh này, chỉ xếp sau biến chứng tổn thương hệ cơ xương khớp. Tình trạng này gây ra các triệu chứng như sưng tấy, đau nhức, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh. Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng này? Hãy tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là một trong những biến chứng phổ biến hiện nay.
Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là một trong những biến chứng phổ biến hiện nay.

Các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là gì

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn phổ biến xảy ra khi hệ thống miễn dịch hoạt động sai và tấn công nhầm vào các khớp, cụ thể là màng hoạt dịch. Và các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là một trong những triệu chứng điển hình của bệnh. Chúng có một số đặc điểm sau:

  • Về hình thái, loại hạt này có kích thước khá nhỏ, chỉ khoảng 2mm – 5cm, hình tròn, ẩn dưới da, bên ngoài có viền không đều.
  • Chúng khó chạm vào và không có khả năng di chuyển. Tuy nhiên, khi dùng tay ấn mạnh, bạn sẽ thấy chúng di chuyển sang các vị trí khác.
  • Nơi xuất hiện các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp đã hình thành mối liên kết chặt chẽ với các mô gân nên dù có tác động lực mạnh đến đâu chúng cũng không cử động được.
  • Trong một số trường hợp, những hạt này có thể mềm hơn khi chạm vào, chủ yếu ở những người đang đối mặt với các triệu chứng viêm khớp dạng thấp bùng phát.
  • Những hạt này bình thường sẽ không gây đau nhưng khi phát triển đến một mức độ nhất định, đủ lớn để chèn ép lên các dây thần kinh và mạch máu sẽ gây ra những cơn đau dữ dội, cứng khớp, khó chịu và giảm khả năng vận động.
Bệnh thường xuất hiện chủ yếu ở bàn tay, khuỷa tay, khớp ngón tay, cổ tay, bàn chân, mắt cá chân…
Bệnh thường xuất hiện chủ yếu ở bàn tay, khuỷa tay, khớp ngón tay, cổ tay, bàn chân, mắt cá chân…

Một số vị trí thường gặp của các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là bàn tay, khuỷu tay, khớp ngón tay, cổ tay, bàn chân, cổ chân,… Trong trường hợp các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp trở thành mãn tính, nguy cơ xuất hiện các nốt thấp ở các cơ quan khác như tim, phổi, dây thanh âm,… sẽ cao hơn.

Cho đến nay, các chuyên gia vẫn chưa tìm ra cơ chế chính xác của quá trình tạo hạt dưới da trong bệnh viêm khớp dạng thấp. Nhưng về cơ bản có thể hiểu đây là hậu quả của việc người bệnh bị tổn thương khớp nhiều lần dẫn đến tổn thương các mạch máu lân cận. Từ đó, mô bị tổn thương và yếu tố dạng thấp – phức hợp miễn dịch bổ thể RF IgM sẽ bị lắng đọng và tích tụ trong thành mạch. Đây là nguyên nhân kích thích hệ thống bạch cầu và kích hoạt một số lượng lớn bạch cầu đơn nhân hoạt động, tạo thành các hạt dưới da.

Nguyên nhân gây các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Y học hiện đại ngày nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác hình thành các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp. Nhưng vẫn có thể chẩn đoán dựa trên một số nguyên nhân và yếu tố nguy cơ sau:

  • Fibrin: Đây là tên một loại protein có vai trò hỗ trợ quá trình đông máu trong cơ thể. Nhưng khi các mô tế bào bị tổn thương, fibrin sẽ hình thành, lâu dần dẫn đến xuất hiện các hạt thấp dưới da.
  • Tế bào viêm: Tình trạng viêm nhiễm toàn bộ xương, mạch máu và tế bào da trong cơ thể làm tăng nguy cơ hình thành các nốt sần và các hạt thấp dưới bề mặt da.
  • Tẩy tế bào chết cho da: Hầu hết những người bị viêm khớp dạng thấp sẽ rất nhanh chóng gặp phải tình trạng sản xuất quá mức các tế bào protein chết trong cơ thể. Các tế bào chết này tích tụ quá mức tạo thành các hạt thô cứng dưới da.

Ngoài những nguyên nhân trên, sự hình thành các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp còn được cho là có liên quan đến một số yếu tố nguy cơ sau:

Phụ nữ có nguy cơ bị nổi hạt dưới da khi mắc bệnh viêm khớp dạng thấp cao hơn so với nam giới
Phụ nữ có nguy cơ bị nổi hạt dưới da khi mắc bệnh viêm khớp dạng thấp cao hơn so với nam giới
  • Do giới tính: Theo một thống kê, phụ nữ thường dễ gặp biến chứng này hơn nam giới.
  • Di truyền: Nếu trong gia đình có một hoặc nhiều thành viên có tiền sử mắc bệnh viêm đa khớp dạng thấp nói riêng hoặc các bệnh viêm nhiễm khác nói chung thì nguy cơ di truyền bệnh cho thế hệ sau là khá cao. Bên cạnh đó, việc di truyền một số gen lặn cũng được cho là nguyên nhân khiến các hạt dưới da hình thành sớm.
  • Do mức độ bệnh: Viêm khớp dạng thấp càng nặng thì nguy cơ hình thành các nốt sần dưới da càng cao.
  • Thời gian mắc bệnh: Những người đã mắc bệnh lâu năm thì biểu hiện trên da rất cao, đặc biệt là những đợt tái phát nặng.
  • Do thói quen hút thuốc lá: Những người bị viêm khớp dạng thấp mà có thói quen hút thuốc lá sẽ có nguy cơ cao bị biến chứng nổi hạch dưới da.
  • Do tác dụng phụ của thuốc: Sử dụng quá nhiều thuốc điều trị viêm khớp, đặc biệt là những thuốc đang dùng Methotrexate, làm tăng nguy cơ phát triển các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp. Trong trường hợp này, các hạt xuất hiện chủ yếu ở bàn chân, bàn tay và tai.
  • Một số nguyên nhân khác: Bên cạnh các yếu tố nguy cơ nêu trên, việc mắc một số bệnh tiềm ẩn như Lupus ban đỏ, ung thư, nhiễm trùng… cũng có thể gây xuất hiện các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp. Ngoài ra, thừa cân, béo phì hoặc sống trong môi trường ẩm ướt quanh năm… cũng dễ hình thành triệu chứng này.

Các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp có nguy hiểm không

Theo các chuyên gia, về cơ bản, tình trạng nổi hạt dưới da trong viêm đa khớp dạng thấp cũng giống như nhiều triệu chứng khác của bệnh, chứng tỏ bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng và cảnh báo mức độ nguy hiểm của bệnh cho sức khỏe. Ban đầu, những hạt này thường vô hại, không gây đau đớn, khó chịu cho người bệnh nhưng theo thời gian chúng âm thầm phát triển, kích thước lớn dần và gây đau nhức, hạn chế khả năng vận động của người bệnh.

Tình trạng này gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe bản thân
Tình trạng này gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe bản thân

Trong một số trường hợp nặng, các nốt ban này phát triển lớn trong thời gian dài có thể gây lở loét và nhiễm trùng da. Nếu những nốt này xuất hiện dưới lòng bàn chân hoặc gân gót chân thì chắc chắn người bệnh sẽ rất khó khăn trong việc đi lại. Kèm theo một số triệu chứng toàn thân như lừ đừ, mệt mỏi, suy nhược cơ thể…

Bên cạnh đó, việc xuất hiện các nốt phong thấp ở các bộ phận khác trên cơ thể do bệnh viêm khớp dạng thấp kéo dài không được điều trị sẽ làm suy giảm chức năng của cơ quan đó. Như là:

  • Tim, phổi: Sự hình thành các nốt thấp ở các cơ quan này gây cản trở hoạt động của chúng, dẫn đến nhiều nguy cơ khác như tràn dịch màng tim, tràn dịch màng phổi, viêm mạch, viêm dây thần kinh, rối loạn hệ thần kinh…
  • Dây thanh quản: Nốt trên dây thanh có thể gây khàn giọng.
  • Các cơ quan khác: Việc người bệnh đi lại khó khăn, nằm một chỗ không nghỉ ngơi, không vận động được nhiều là nguyên nhân khiến các nốt phong thấp chuyển sang hình thành tại vị trí tiếp xúc với các cơ quan khác, mặt phẳng giường như gót chân, hông, gáy và sau đầu, gân Achilles, xương cụt…

Ngoài ra, tình trạng hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp cũng có thể gây ra những biến chứng khó lường và nghiêm trọng hơn như:

  • Khó thụ thai: Theo một thống kê, khoảng 25% phụ nữ khi gặp phải triệu chứng nổi nốt dưới da nặng sẽ khó có thai.
  • Liệt, tàn phế: Đây là hậu quả nghiêm trọng và xảy ra khi tình trạng sưng khớp kéo dài, thường là khoảng 10 năm. Kết quả là gây viêm, đau, khó cầm nắm đồ vật, cứng khớp, teo cơ, liệt khớp, biến dạng khớp và tàn tật vĩnh viễn.
  • Tỷ lệ tử vong: Tỷ lệ tử vong trong các trường hợp nốt dưới da trong viêm khớp dạng thấp xảy ra chủ yếu ở những người có đồng thời biến chứng bệnh tim mạch.

Chẩn đoán các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Cần đến các cơ sở trung tâm y tế để được thăm khám và chẩn đoán tình trạng bệnh.
Cần đến các cơ sở trung tâm y tế để được thăm khám và chẩn đoán tình trạng bệnh.

Có nhiều trường hợp người bệnh nhầm lẫn các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp với hạt tophi khi bị bệnh gút hoặc các triệu chứng tương tự của bệnh viêm bao hoạt dịch. Do đó, để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, hãy đưa ra chẩn đoán chính xác. Người bệnh sẽ được bác sĩ thăm khám kỹ lưỡng, thực hiện một số xét nghiệm sau:

  • Xét nghiệm máu sẽ cho kết quả chính xác là số lượng tiểu cầu có tăng không, tăng bao nhiêu hay giữ nguyên;
  • Siêu âm khớp;
  • Chụp X-quang tại khớp bị tổn thương và xác định mức độ viêm;
  • Chụp MRI cộng hưởng từ.

Điều trị khắc phục các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Về cơ bản, các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp thường không nguy hiểm đến tính mạng, trường hợp triệu chứng nhẹ, diễn ra trong thời gian ngắn hoàn toàn không cần điều trị chuyên sâu thì các triệu chứng sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, nếu hạch sưng to kèm theo sưng tấy, viêm nhiễm, đau nhức thì cần can thiệp điều trị sớm. Tùy theo mức độ bệnh và tình trạng bệnh của mỗi người mà bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp.

Hiện nay, mặc dù y học hiện đại đã rất phát triển nhưng để điều trị dứt điểm tình trạng nổi hạt dưới da trong viêm đa khớp dạng thấp thì vẫn chưa có nhiều lựa chọn. Một số phương pháp điều trị thường được sử dụng cho tình trạng này bao gồm:

Điều trị bằng Tây y

Dùng thuốc Tây được xem là cách tốt nhất để làm giảm đau tức thì tình trạng nổi hạt dưới da
Dùng thuốc Tây được xem là cách tốt nhất để làm giảm đau tức thì tình trạng nổi hạt dưới da

Phương pháp Tây y được coi là cách điều trị các hạt dưới da tốt nhất hiện nay. Tùy theo mức độ bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp với mục đích giảm đau tức thời, ức chế tiến triển của bệnh và cải thiện khả năng vận động.

Một số loại thuốc Tây thường được sử dụng là:

  • Thuốc giảm đau thông thường như Acetaminophen;
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như Ibuprofen;
  • Thuốc steroid thường được kê đơn để giảm kích thước của các nốt sần dưới da và thường được dùng dưới dạng tiêm.
  • Các loại thuốc điều trị phong tê thấp (DMARDs) có khả năng làm chậm quá trình tiến triển của bệnh, hạn chế tối đa những ảnh hưởng xấu của các nốt sùi dưới da đối với sức khỏe. Loại thuốc thường được sử dụng trong trường hợp này là Rituximab.
  • Thuốc uống corticosteroid và Hydroxychloroquine.

Vật lý trị liệu

Để tăng hiệu quả điều trị, ngoài việc sử dụng thuốc thì việc kết hợp các biện pháp vật lý trị liệu là hết sức cần thiết. Phương pháp này có khả năng hỗ trợ giảm đau và cải thiện khả năng vận động, tuy mất nhiều thời gian nhưng mang lại hiệu quả lâu dài và an toàn.

Điều trị theo Đông y

Theo các tài liệu Đông y, bệnh viêm khớp dạng thấp được chia làm 2 giai đoạn gồm giai đoạn đầu là phong thấp. Bệnh thường xuất hiện ở lứa tuổi trung niên với các triệu chứng điển hình như dễ mệt mỏi, suy nhược khi làm việc quá sức. Tiếp đến là giai đoạn bùng phát triệu chứng, bệnh tiến triển nặng với nguy cơ teo cơ, biến dạng khớp rất cao.

Một số vị thuốc thường được dùng trong điều trị bệnh phong thấp như: phòng phong, thần tiên, quế chi, đỗ trọng, tang ký sinh… Ngoài ra, một số vị thuốc nam được nhiều người sử dụng để chữa bệnh viêm khớp dạng thấp. cải thiện tình trạng nổi hạt dưới da hiệu quả như ngải cứu, rễ trinh nữ, gừng, lá lốt, dây đau xương, cỏ hy thiêm… Tùy theo đặc tính của từng bài thuốc mà người bệnh có thể dùng dưới dạng thuốc sắc. Uống hoặc bôi trực tiếp vào vị trí viêm khớp.

Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp điều trị đối với những trường hợp nặng.
Phẫu thuật là phương pháp điều trị đối với những trường hợp nặng.

Trong trường hợp bệnh tiến triển ngày càng nặng và không đáp ứng với việc điều trị bằng các biện pháp bảo tồn thì việc phẫu thuật sớm là rất cần thiết. Lúc này các nốt sùi mào gà dưới da bị nhiễm trùng, lở loét thì phẫu thuật sẽ giúp chấm dứt quá trình tiến triển này, đẩy lùi nguy cơ tàn phế, phục hồi chức năng khớp. Phẫu thuật thực chất là can thiệp xâm lấn vào da, điều chỉnh lại sụn khớp. Từ đó giảm sưng đau, tiêu viêm giúp người bệnh sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên, phẫu thuật là một kỹ thuật rất phức tạp, đòi hỏi sự tỉ mỉ, chuyên nghiệp của đội ngũ y bác sĩ và sự hỗ trợ của các trang thiết bị máy móc hiện đại. Ngoài ra, phẫu thuật thường gây đau đớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, điều rất quan trọng là chỉ cân nhắc áp dụng khi không còn lựa chọn nào khác.

Cách phòng ngừa các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Để chủ động phòng tránh u hạt dưới da trong viêm đa khớp dạng thấp rất đơn giản, chỉ cần bạn chú ý thay đổi lối sống để khỏe mạnh hơn. Cụ thể với các biện pháp sau:

  • Hạn chế các tác động mạnh làm tổn thương khớp, luôn giữ cho khớp khỏe mạnh là cách tốt nhất để giảm nguy cơ hình thành các nốt sùi dưới da. Trong hoạt động thể dục thể thao cần chú ý cách vận động, tập luyện vừa sức và sử dụng các dụng cụ bảo hộ lao động như nẹp, đệm gối, gậy chống…
  • Về chế độ dinh dưỡng, cần đảm bảo bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết thông qua thực phẩm giàu canxi và vitamin D, ưu tiên cá béo, thịt đỏ, rau xanh, trái cây tươi, dầu ô liu, chuối. Hạn chế sử dụng đồ ăn nhanh, đồ ăn chế biến sẵn có nhiều dầu mỡ để không gây hại cho xương khớp.
Tạo thói quen sử dụng các dụng cụ hỗ trợ bảo vệ xương khớp khi vận động
Tạo thói quen sử dụng các dụng cụ hỗ trợ bảo vệ xương khớp khi vận động
  • Duy trì trạng thái tinh thần vui vẻ, hạnh phúc, lạc quan và tránh căng thẳng. Bởi các chuyên gia cho rằng, căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân khiến cơ thể tăng cường sản sinh các hormone gây hại cho xương khớp, tăng nguy cơ hình thành các hạt dưới da. Để làm được điều này, bạn cần dành nhiều thời gian hơn để nghỉ ngơi, thư giãn và làm những việc mình yêu thích.
  • Tạo thói quen ngủ đúng giờ, đúng giấc. Đây là thói quen tốt giúp xương và cơ được nghỉ ngơi, tái tạo và phục hồi chức năng. Vì vậy, bạn nên nhớ dù bận rộn đến đâu cũng nên đảm bảo ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi đêm để cơ thể khỏe mạnh, phòng tránh các bệnh về xương khớp.
  • Nếu có thói quen hút thuốc lá, bạn nên bỏ ngay để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh viêm khớp dạng thấp với triệu chứng nổi các nốt dưới da. Chú ý giữ ấm cơ thể và thay đổi môi trường sống, tránh những nơi có không khí lạnh ẩm.
  • Kiểm soát cân nặng và ở mức vừa phải để giảm áp lực lên các khớp. Cách này không chỉ giúp ngăn ngừa các biến chứng chấn thương nặng hơn mà còn giúp bạn phòng tránh được nhiều bệnh lý về xương khớp khác.

Trên đây là những thông tin cơ bản về tình trạng nổi nốt dưới da ở bệnh viêm đa khớp dạng thấp mà nhiều người đang gặp phải. Hi vọng những kiến ​​thức bổ ích này sẽ giúp ích ít nhiều cho bạn và người thân trong việc điều trị bệnh. Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, tốt nhất người bệnh nên đến gặp bác sĩ có chuyên môn càng sớm càng tốt để được thăm khám, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *